Translate

10 Temmuz 2013 Çarşamba

Algının çerçeveleri

Kaç gündür aklımda şu soru var: Algı objektif midir?

Yani mesela bir gün gördüğün şeyi kaydedip bir kenara kaldırsan, ertesi gün aynı şeyi gördüğünde gerçekten aynı şeyi mi görürsün? Mesela ofis pencerenden görünen manzara.

Peki iki insan aynı şeye bakınca aynı şeyi mi görür?

Aslında bütün bu soruların cevabını biliyoruz. Ünlü düşünür Cem Yılmaz'ın da belirttiği gibi İstanbul'a bakan iki kişiden biri Yahya Kemal olup şiirler yazabiliyor, diğeri de "sen mi ben mi" şeklinde ana-avrat dümdüz gidebiliyor. Peki İstanbul görüntüsü değişiyor mu? Evet! Çünkü o görüntüyü algılayan kişi, yani alıcı, onu nasıl isterse öyle algılıyor. Yani alıcı olmazsa aslında İstanbul da olmuyor. Hoş değil mi?

Nereye geleceğim? Elbette Gezi Direnişine. Aynı insanlara (mesela Başbakana), aynı televizyon görüntülerine  (mesela IHA'nınkilere) bakan kişiler 180 derece farklı tepkiler verebiliyor. Nasıl oluyor da oluyor? İşte bütün mesele insanın o olayları algılarken hangi çerçeveden baktığı. Yani daha önceki günlerde, aylarda, yıllarda oluşturduğu inançlar, yargılar, değerler. 

İşte bir deney. Aşağıda bir seri resim var. Bazında şu erkek:

Bilgisayarla yaratılmış ideal erkek suratı. Adına İdel diyelim. (Kaynak: TIK)
Şimdi de bir fotoğraf programıyla yaptığım değişiklikler... Bunları daha önceden oluşturduğun inançlar, yargılar, değerler olarak farzet.

Lekelenmiş İdel.
 
Aşık İdel.

Odaklanmış İdel.


Aydınlanmış İdel.
 
Şeytani İdel.

İdeolojik İdel.

Bizden İdel.

Onlardan İdel.
Sen bize/onlara hangi çerçeveden bakıyorsun?

2 yorum:

  1. "Okumalı, değerlendirmeli öyle karar vermeli" dedim, onlardan olan akrabama. Bana dedi ki "Sorun da o, sen de okuyorsun ben de. Ama farklı düşünüyoruz." "Farklılıklar güzeldir, zenginleştirir, geliştirir" dedim. "Önemli olan bu farklılıklara saygı duyabilmek."
    Bilmiyorum ki? Sonumuz hayır olsun.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bir geçmişin olan insanlarla anlaşabildiğin konular anlaşamadığın konulardan daha çok olduğu zaman ilişki sürüyor. Ama tanımadığın insanlarla tek bir konuda fikren karşı karşıya geldiğimizde sanki tamamıylaö yüzde yüz farklıymışız gibi davranıyoruz. Ben hala şaşkınlık içerisindeyim aynı olaylara maruz kalan insanların nasıl bu kadar farklı şeyler görebildiğine...

      Sil